ในสภาวะการณ์ที่ตลาดทุนมีการขยับตัวขึ้นอย่างต่อเนื่องในปัจจุบัน ความรู้สึกพึงพอใจกับผลกำไรที่เพิ่มขึ้นอาจทำให้หลายคนเริ่มละเลยการตรวจสอบระบบภายใน ทว่าในประวัติศาสตร์ของการดำเนินธุรกิจการเงินโลกได้พิสูจน์ให้เห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าไม่มีสิ่งใดที่จะเป็นขาขึ้นไปตลอดกาล และเมื่อการปรับฐานของราคามาถึง กลุ่มคนที่ต้องเผชิญกับความเจ็บปวดมากที่สุดมักไม่ใช่ผู้ที่ไม่มีเงินทุน แต่คือผู้ที่มีทรัพย์สินปริมาณมหาศาลทว่าลืมตรวจสอบการกระจายความเสี่ยงที่เหมาะสม
ปรากฏการณ์ขยายตัวของสินทรัพย์เสี่ยงที่กำลังเขย่าแผนการเงินระยะยาว
สมมติว่าผู้ประกอบการได้วางสัดส่วนเป้าหมายระหว่างสินทรัพย์เติบโตสูงกับสินทรัพย์มั่นคงเอาไว้ตั้งแต่เริ่มต้น โดยหวังให้ส่วนหนึ่งทำหน้าที่สร้างผลตอบแทนในระยะยาว และอีกส่วนหนึ่งทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันความผันผวน แต่เมื่อสภาวะตลาดหุ้นมีการเติบโตอย่างก้าวกระโดดติดต่อกันเป็นระยะเวลาหลายปี ผลลัพธ์ที่ตามมาคือมูลค่าของหุ้นจะขยายตัวขึ้นเองโดยอัตโนมัติ ทำให้สัดส่วนของเงินลงทุนไหลไปกองอยู่ในสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูงในปริมาณที่มากกว่าแผนงานแรกเริ่ม
แม้ว่าภายนอกจะดูเหมือนเป็นเรื่องดีที่มูลค่าทรัพย์สินโดยรวมเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล แต่ในเชิงการบริหารจัดการความเสี่ยงระดับสากล นี่คือสัญญาณเตือนภัยที่อันตรายยิ่ง และหากเกิดเหตุการณ์พลิกผันหรือมีปัจจัยลบเข้ามาทำลายความเชื่อมั่นของตลาด ความรุนแรงของผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับเงินต้นย่อมหนักหนาสาหัสกว่าที่เคยคาดการณ์ไว้หลายเท่าตัว
สถิติและบทเรียนทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับตัวเลขความเสียหายที่ไม่อาจมองข้าม
จากการรวบรวมข้อมูลและสถิติย้อนหลังเกี่ยวกับวิกฤตการณ์ทางการเงินในรอบหลายทศวรรษที่ผ่านมา จะพบว่าโดยเฉลี่ยแล้วตลาดหุ้นมีโอกาสปรับตัวลดลงได้ลึกถึงประมาณสี่สิบเปอร์เซ็นต์ในช่วงที่เกิดการปรับฐานครั้งใหญ่
- สำหรับกลุ่มผู้บริโภคหรือนักลงทุนที่ยังมีอายุน้อยและมีระยะเวลาในการทำงานอีกหลายสิบปี ความสูญเสียชั่วคราวนี้อาจจะยังพอรับได้
- เพราะกระแสเงินสดจากการทำงานประจำยังคงทำหน้าที่หล่อเลี้ยงและสะสมมูลทรัพย์สินรอบใหม่ได้อยู่
- ทว่ากลุ่มคนที่กำลังจะเกษียณอายุในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า ความเสียหายในลักษณะนี้อาจจะทำลายแผนการใช้ชีวิตทั้งหมดไปอย่างสิ้นเชิง
- การที่มูลค่าเงินออมก้อนใหญ่ต้องมาหดหายไปเกือบครึ่งหนึ่งในช่วงเวลาที่จำเป็นต้องใช้งาน ย่อมส่งผลต่อคุณภาพชีวิตโดยตรง
การปล่อยปละละเลยให้แผนการเงินดำเนินไปตามยถากรรมในช่วงตลาดขาขึ้น การปรับสมดุลพอร์ต จึงไม่ต่างอะไรกับการเดินอยู่บนเส้นด้ายที่พร้อมจะขาดลงได้ทุกเมื่อ
เจาะลึกความเสี่ยงของลำดับผลตอบแทน ปัจจัยชี้ขาดความยั่งยืนของพอร์ตเกษียณ
หัวใจสำคัญของการรักษาความมั่งคั่งให้คงอยู่คือการทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่างผลตอบแทนเฉลี่ยกับความสม่ำเสมอของตัวเลข นักวางแผนการเงินมืออาชีพมักจะให้ความสำคัญกับสิ่งที่เรียกว่าลำดับความเสี่ยงของผลตอบแทนเป็นอย่างมาก เพราะหากในช่วงเริ่มต้นของการหยุดทำงาน คุณต้องเผชิญกับสภาวะวิกฤตเศรษฐกิจและจำเป็นต้องดึงเงินสดออกมาใช้จ่ายพร้อมกัน ซึ่งกระบวนการดังกล่าวจะส่งผลกระทบทำให้พอร์ตลงทุนของคุณเกิดความบอบช้ำอย่างรุนแรงและยากที่จะฟื้นตัวกลับมาได้ทันเวลา
เมื่อเปรียบเทียบระหว่างผู้ที่ได้รับผลตอบแทนเฉลี่ยสูงแต่มีความผันผวนแบบสุดขั้ว กับผู้ที่ได้รับตัวเลขเติบโตแบบพอดีแต่มีความมั่นคงสูง ย่อมช่วยลดโอกาสที่จะต้องเผชิญหน้ากับภาวะขาดทุนทางบัญชีขนาดใหญ่ในช่วงเวลาที่เปราะบางที่สุดของชีวิต การยอมรับผลตอบแทนที่น้อยลงเล็กน้อยเพื่อแลกกับความผันผวนที่ต่ำกว่า จึงไม่ใช่ความพ่ายแพ้ในเกมการลงทุน หากแต่เป็นการเลือกเล่นเกมที่สอดคล้องกับเป้าหมายชีวิตของตนเองอย่างถูกต้อง
วิธีการทำ Rebalancing เพื่อควบคุมระดับความเสี่ยงให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
การปรับสมดุลพอร์ตหรือที่เรียกกันว่าการทำ Rebalancing นั้นไม่ใช่เรื่องที่ซับซ้อนในเชิงคณิตศาสตร์ ทว่าสิ่งที่ยากที่สุดคือการเอาชนะจิตวิทยาของตนเองและมีวินัยในการปฏิบัติตามแผนงานอย่างเคร่งครัด
- วางกรอบโครงสร้างสินทรัพย์หลัก: ต้องมีการวิเคราะห์และระบุตัวเลขเปอร์เซ็นต์ระหว่างสินทรัพย์ปลอดภัยกับสินทรัพย์เสี่ยงให้เหมาะสมกับอายุและเป้าหมายของตนเอง
- กำหนดช่วงเวลาการตรวจสอบที่เป็นระบบ: ควรทำการตรวจสอบสัดส่วนอย่างน้อยปีละครั้ง หรือเมื่อตรวจพบว่าค่าตัวเลขมีความเบี่ยงเบนออกไปจากเป้าหมายเดิมเกินห้าถึงสิบเปอร์เซ็นต์
- เปลี่ยนมูลค่าที่เพิ่มเกินให้เป็นเงินสดปลอดภัย: การทยอยลดสัดส่วนหุ้นในช่วงที่ราคาสูงคือการล็อกกำไรและป้องกันความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพที่สุด
- พิจารณาการกระจายความเสี่ยงไปยังสินทรัพย์ทางเลือก: การมีประเภทสินทรัพย์ที่ไม่เคลื่อนไหวตามดัชนีหุ้นจะช่วยสร้างความเสถียรให้แก่ภาพรวมของระบบเงินออม
นอกจากนี้ยังต้องคำนึงถึงปัจจัยเรื่องค่าธรรมเนียมและภาษีที่อาจเกิดขึ้นจากการปรับเปลี่ยนโครงสร้างในแต่ละครั้งด้วยเช่นกัน
การเตรียมพร้อมรับมือกับสิ่งที่ไม่คาดฝันคือคุณสมบัติที่สำคัญที่สุดของผู้อยู่รอด
ในท้ายที่สุดนี้ ความเสี่ยงแฝงตัวอยู่เงียบๆ ในช่วงเวลาที่ทุกอย่างรอบตัวดูดีและดำเนินไปอย่างราบรื่นที่สุดเสมอ ผู้ประกอบการและนักลงทุนที่มีวิสัยทัศน์ควรรีบเปิดระบบเพื่อตรวจสอบสถานะพอร์ตปัจจุบันของตนเองในทันที การสละโอกาสในการทำกำไรสูงสุดในระยะสั้นเพื่อแลกกับความปลอดภัยและการเติบโตที่มั่นคงในระยะยาว ถือเป็นการตัดสินใจที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับการปกป้องอนาคตของตนเองและครอบครัว